Retributie-uitspraak Amsterdam geeft nog geen uitsuitsluitsel over toeristenbelasting
Een Amsterdamse verhoging van de vermakelijkhedenretributie is door de rechter geschrapt. Branchevereniging KHN waarschuwt dat daaruit niet volgt dat de toeristenbelasting ook juridisch sneuvelt.
Voor hoteliers die de tarieven van de toeristenbelasting zat zijn, lijkt de uitspraak goed nieuws. KHN houdt de verwachtingen echter in de hand, omdat beide heffingen juridisch verschillend in elkaar zitten.
Bij de retributie moet de gemeente kunnen aantonen dat de heffing samenhangt met voorzieningen of diensten waar de betaler zelf iets aan heeft. Een deel van de Amsterdamse verhoging voldeed daar niet aan. De rechter vond dat gratis ov voor kinderen, een lerarenbeurs, vergroening en onderwijsinitiatieven te ver afstaan van de activiteiten waarover de heffing wordt geheven. Voor het overige deel was de motivering te mager. Dat de ondernemer door lopende prijsafspraken de stijging niet meteen kon doorberekenen, speelde ook mee. Het oordeel: détournement de pouvoir, oftewel misbruik van bevoegdheid.
De toeristenbelasting kent zo'n vereiste van een directe tegenprestatie niet. Het is geen retributie, en de gemeente hoeft de opbrengst niet te besteden aan iets wat hotels of gasten ten goede komt. Bovendien stelt de Gemeentewet geen plafond aan het tarief.
KHN heeft in 2025 een proefproces tegen de gemeente Amsterdam gestart. De bond voert daarin hetzelfde argument aan: volgens KHN dient de belasting als middel om toeristen te weren, en daar is zij niet voor bedoeld. De organisatie verwacht een langdurig traject, met mogelijk hoger beroep, en sluit nieuwe procedures niet uit.
Voor dat proces zoekt KHN concrete voorbeelden uit de praktijk. Het gaat om hotels die een verhoging niet in de kamerprijs kwijt konden, offertes die vanwege de belasting werden afgewezen, groepen die naar een hotel buiten de stad uitweken, belasting die was afgedragen over een niet betaalde rekening, of extra financieringskosten.