Achtergrond · · 6 minuten lezen
Je horecazaak verkopen: waarom kopers maar ruim drie keer de winst betalen
Wie een café, restaurant of hotel verkoopt, krijgt voor elke euro winst minder dan een ondernemer in bijna elke andere sector. Daar kun je iets aan doen, maar dan moet je twee tot vijf jaar voor de verkoop beginnen. Zo kijken kopers en adviseurs naar jouw zaak.
Een horecabedrijf dat van eigenaar wisselt, brengt gemiddeld 3,3 keer de EBITDA op: de winst vóór rente, belastingen en afschrijvingen. Het gemiddelde voor het Nederlandse mkb ligt op 5,0. Alleen de detailhandel zit met 2,5 lager. Dat blijkt uit de Overname Barometer van de overnameplatforms Brookz en Dealsuite, een enquête onder 291 fusie- en overnameadviseurs over de tweede helft van 2025.
Het cijfer dook deze week op in regionaal nieuws als "3,3 tot 3,4 keer het jaarresultaat". Dat is een vereenvoudiging. Het gaat om EBITDA, en die ligt bij de meeste zaken flink boven de nettowinst. De bandbreedte die Dealsuite voor horeca, toerisme en recreatie noemt, loopt van 2,9 tot 4,0.
Ondertussen wisselen zaken wel degelijk van eigenaar. In Hengelo draagt sterrenchef Lars van Galen Hotel 't Lansink per 1 januari 2027 over aan Stef en Melissa Hofstede, meldde het Hengelosch Weekblad. Het team blijft. En een woordvoerder van KHN zei tegen BNR dat de branchevereniging meer hoteltransacties ziet en dat steeds meer hoteleigenaren een verkoop verkennen.
Zoveel ondernemers willen eruit
Uit een enquête van Ipsos I&O in opdracht van ABN AMRO (december 2025) blijkt dat ruim 65 procent van de horecaondernemers binnen tien jaar wil stoppen. Van die groep is 18 procent nog niet met opvolging bezig. Een vijfde zoekt wel, maar heeft nog niemand gevonden.
Volgens dezelfde ABN AMRO-analyse, op basis van CBS-data, is 39 procent van de horecabedrijven een familiebedrijf. Toch denkt maar 28 procent van de stoppers aan opvolging binnen de familie. De rest is aangewezen op personeel, een nieuwe bedrijfsleider of een externe koper. Hoeveel horecaondernemers 55 jaar of ouder zijn, kon Horecabode niet in een recente openbare bron vinden.
Hoe een koper rekent
De meeste adviseurs beginnen bij de genormaliseerde winst. Dat is de EBITDA nadat eenmalige posten zijn weggepoetst en er een marktconform salaris voor de ondernemer is afgetrokken. Werk je zestig uur per week zonder dat dat in de cijfers terugkomt, dan rekent een koper die uren alsnog als kosten.
KHN beschrijft daarnaast de dekkingswaarde, de klassieke methode bij voortzetting van een zaak. Je neemt het bruto exploitatieresultaat, trekt ondernemersloon en afschrijving op inventaris af en vermenigvuldigt de overwinst met een kapitalisatiefactor tussen 1 en 6. Wat boven de waarde van pand en inventaris uitkomt, is goodwill. Loopt de zaak slecht, dan is er volgens KHN zelfs sprake van badwill. De oude vuistregel "omzet is verkoopwaarde" noemt KHN zeer grof.
Minstens zo belangrijk is wat je verkoopt. Zit je in een huurpand, dan verkoop je de exploitatie: inventaris, goodwill, naam en de positie als huurder. Ben je eigenaar van het pand, dan wordt het vastgoed apart getaxeerd en komt de exploitatie erbovenop. Een bedrijfswoning in het pand wordt volgens KHN ook apart gewaardeerd.
Rekenvoorbeeld
Een fictief voorbeeld om de orde van grootte te laten zien. Een café in een huurpand draait 160.000 euro EBITDA. De eigenaar staat zelf achter de bar, en een vervangende bedrijfsleider zou inclusief werkgeverslasten 55.000 euro per jaar kosten. De genormaliseerde EBITDA is dan 105.000 euro.
Met de Dealsuite-bandbreedte voor de sector (2,9 tot 4,0) kom je uit op een ondernemingswaarde tussen ruwweg 300.000 en 420.000 euro. Daar gaan schulden nog af. Let wel: Dealsuite stelt zelf geen multiple vast voor bedrijven met minder dan 200.000 euro EBITDA. De winst schommelt daar te sterk, en de waarde hangt vooral af van wat een koper er zelf van kan maken. Voor kleine zaken is de spreiding dus groter dan dit voorbeeld doet vermoeden. Bij 200.000 euro EBITDA rekenen adviseurs over alle sectoren gemiddeld 3,6 keer.
Andere metingen geven een ander beeld. De MKB Overname Monitor van Hogeschool Utrecht en Bedrijventekoop.nl, met een kleinere groep respondenten en gebaseerd op EBIT, kwam in juni 2026 voor horeca en recreatie uit op 4,69. Een multiple is dus een kompas, geen prijs.
Waarom horeca lager scoort
Kopers prijzen risico in. Dealsuite wijst erop dat kleine bedrijven lager worden gewaardeerd door afhankelijkheid van enkele personen en het risico dat verwachte kasstromen uitblijven. In de horeca speelt dat sterk. Gasten komen vaak voor de eigenaar of de chef, het personeel wisselt snel en de winst beweegt mee met seizoen en kosten.
Die kosten lopen op. ABN AMRO schrijft dat de marges al geruime tijd onder druk staan, vooral door personeelskosten. In de hotellerie komt daar de btw-verhoging op logies van 9 naar 21 procent bij. Volgens een KHN-peiling over het derde kwartaal van 2026 daalde de kameromzet per beschikbare kamer met 8,2 procent en draaide 46 procent van de hotels winst. Lagere winst betekent bij dezelfde multiple een lagere prijs.
De locatie is bovendien vaak niet van jou. Bij een huurpand bepaalt de resterende looptijd van het huurcontract voor een groot deel wat een koper wil betalen. Een zaak met nog twee jaar huur is voor een koper een ander product dan een zaak met tien jaar.
Wat kopers willen zien
KHN somt op wat kandidaat-kopers vragen: de resultaten van de laatste drie jaar, het huurcontract, leverancierscontracten en kettingbedingen, een inventarislijst, gegevens over personeel en de juridische structuur. Het personeel gaat bij overname in principe mee naar de koper.
Werkt de verhuurder niet mee, dan kan de huurder bij verkoop van het bedrijf de rechter vragen de koper als nieuwe huurder in zijn plaats te stellen. Die indeplaatsstelling staat in artikel 7:307 van het Burgerlijk Wetboek, en KHN heeft er een modelovereenkomst voor.
Vergunningen gaan niet mee. De Alcoholwetvergunning is volgens KHN persoonsgebonden en kan niet van de vorige eigenaar worden overgenomen. De gemeente Den Haag noemt ook de exploitatievergunning strikt persoonlijk. De koper vraagt beide opnieuw aan en krijgt daarbij een Bibob-toets. Sommige gemeenten laten een nieuwe ondernemer tijdelijk doorwerken als hij binnen 13 weken een volledige aanvraag indient.
Financiering: de verkoper betaalt mee
Banken financieren zelden de volledige koopsom, schrijft ABN AMRO over hotelovernames. De verkoper helpt dan vaak door een deel van het bedrag achtergesteld aan de koper te lenen. In het hele mkb is dat gangbaar. Uit het onderzoek Deal Terms 2026 van Brookz, onder 264 overnameadvocaten, blijkt dat 30 procent van de overnames een verkoperslening bevat en 33 procent een combinatie van verkoperslening en earn-out. In 72 procent van de koopovereenkomsten is bankfinanciering een opschortende voorwaarde.
Reken er dus op dat je niet de volledige koopsom op de overdrachtsdatum ontvangt, en dat een deel afhangt van hoe je opvolger het doet.
Fiscaal op hoofdlijnen
Dit is geen fiscaal advies; laat je eigen situatie doorrekenen. Wel een paar punten om te kennen:
- Met een eenmanszaak of vof betaal je inkomstenbelasting over de stakingswinst, waaronder de opbrengst van goodwill. De stakingsaftrek is in 2026 maximaal 3.630 euro. Volgens de huidige plannen daalt die in 2027 naar 908 euro en verdwijnt hij per 2030. Een deel van de stakingswinst kun je onder voorwaarden omzetten in een lijfrente, aldus KHN.
- Met een bv kun je de aandelen verkopen of de bv de onderneming laten verkopen. De fiscale gevolgen van die twee routes verschillen sterk, ook voor de koper.
- De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) geldt alleen bij schenken of erven, niet bij verkoop aan een derde. Ondernemingsvermogen tot ruim 1,5 miljoen euro is volledig vrijgesteld, daarboven voor 75 procent. Voor oudere schenkers en erflaters gelden langere bezitstermijnen.
Wat je nu al kunt doen
KHN adviseert vijf tot zeven jaar vooraf te beginnen met de oriëntatie en de feitelijke verkoop een tot twee jaar voor de gewenste einddatum te starten. Concreet:
- Maak je cijfers overdraagbaar: drie jaar schone jaarrekeningen, een marktconform ondernemersloon en geen privékosten in de zaak.
- Maak jezelf minder nodig. Leid een bedrijfsleider of chef op die de zaak zonder jou kan draaien.
- Verleng of heronderhandel het huurcontract ruim voor de verkoop, zodat een koper weet waar hij aan toe is.
- Breng alle contracten in kaart: leveranciers, lease, afnameverplichtingen en wie er op de vergunningen staat.
- Laat een waardering maken door een horecamakelaar of overnameadviseur en vraag om een bandbreedte, niet om één getal.
- Regel een overdracht binnen de familie bijtijds en met fiscaal advies. De BOR werkt alleen zolang de onderneming nog van jou is, waarschuwt KHN.
- Houd rekening met een overgangsperiode. Volgens de MKB Overname Monitor werkt de vertrekkende ondernemer in bijna de helft van de transacties nog zes tot twaalf maanden mee.
Bronnen: Eindhoven Nieuws – Horeca- en recreatiebedrijven lastig te verkopen (12 november 2026), Brookz/Dealsuite – Overname Barometer februari 2026 (februari 2026), Accountancy Vanmorgen – Mkb-bedrijven in de waarderingslift: gemiddelde multiple stijgt naar 5,0 (17 februari 2026), Hogeschool Utrecht/Bedrijventekoop.nl – MKB Overname Monitor Q4 2025 & Q1 2026 (juni 2026), ABN AMRO – Twee derde van ondernemers wil binnen tien jaar stoppen, maar opvolging hapert (3 december 2025), Accountant.nl – Ondernemers dragen vaker risico bij bedrijfsovername (Brookz Deal Terms 2026) (15 oktober 2026), BNR – Kleine hotels steeds vaker in handen van grote ketens (november 2026), Hengelosch Weekblad – Stef en Melissa Hofstede nemen Hotel 't Lansink over (11 november 2026)